'Cha đẻ' phần mềm soạn văn bản đầu tiên của Việt Nam

Tiến sĩ Quách Tuấn Ngọc được xem như "huyền thoại CNTT" khi viết phần mềm soạn thảo văn bản đầu tiên của Việt Nam, đồng thời là thầy của nhiều nhân tài trong lĩnh vực công nghệ.

Ngày 8/5, Tiến sĩ Quách Tuấn Ngọc viết lên trang Facebook cá nhân: "Một số bạn hỏi xin tôi về bản BKED để kỷ niệm gần 30 năm đã qua. Xin cám ơn các bạn nhắc lại. Xin tải về tại đây".

Chỉ trong thời gian ngắn, hàng trăm người đã vào chia sẻ cảm xúc. Nhiều trong số đó là những kỹ sư, chủ doanh nghiệp hoạt động lâu năm trong ngành CNTT của Việt Nam, từng "gối đầu giường" những cuốn sách hướng dẫn học lập trình Pascal, C và C ++.

Loạt "bí kíp" này do chính TS Quách Tuấn Ngọc biên soạn bằng phần mềm BKED - ứng dụng soạn thảo văn bản tiếng Việt hoàn chỉnh đầu tiên, một sản phẩm được cho là "huyền thoại" trong thời kỳ Microsoft Office chưa xuất hiện ở Việt Nam, và máy tính chỉ là những thiết bị sơ khai.

Cha đẻ phần mềm soạn văn bản đầu tiên của Việt Nam

TS Quách Tuấn Ngọc cho hay, ông xúc động khi có một nhóm bạn ôn lại kỷ niệm xưa về BKED và nhắc đến tên mình. Ngay sau đó, ông đã lục lại trong máy tính và chia sẻ lên Facebook phần mềm vốn chỉ chạy trên hệ điều hành MS-DOS - "cụ tổ" của Windows ngày nay, như một cách để tri ân.

Cách mạng trên máy tính thời kỳ đầu

Quay ngược lại năm 1987, thời điểm ông Quách Tuấn Ngọc vừa từ Pháp về Việt Nam. Khi đó, máy tính là khái niệm xa lạ với nhiều người và chưa có nhiều ứng dụng. Với mong muốn soạn những bộ giáo trình hướng dẫn học lập trình, nhưng không có phần mềm soạn thảo hỗ trợ dấu tiếng Việt phù hợp, người kỹ sư xuất thân từ ngành vô tuyến điện - điện tử đã nảy ra ý tưởng phát triển BKED (viết tắt của "Bách khoa Editor"). 

"Phần mềm soạn thảo tiếng Việt lúc đó cũng không đáp ứng được người dùng vì máy móc rất thấp như XT với màn hình đơn sắc. Mình gốc là dân điện tử nên hiểu kỹ phần cứng và lập trình mã máy. Thế là bắt tay vào lập trình BKED. Phần mềm này có thể chạy trên mọi màn hình CGA, VGA và đơn sắc, lại soạn được cả công thức, biểu bảng...", TS Ngọc cho biết.

Cha đẻ phần mềm soạn văn bản đầu tiên của Việt Nam

Giao diện phần mềm BKED - trình soạn thảo văn bản tiếng Việt hoàn chỉnh đầu tiên ở Việt Nam. Cùng thời BKED còn có  Vietstar, DJ, VNI... nhưng chỉ BKED hỗ trợ soạn thảo bảng biểu, đầy đủ các ký tự, công thức và tương thích với mọi loại màn hình. 

Chính thức được giới thiệu vào năm 1987, so với các ứng dụng đương thời, BKED gọn nhẹ khi dung lượng chỉ khoảng 200 KB. Người dùng có thể chép vào đĩa mềm 1,4 MB và mang theo để sử dụng ở bất cứ đâu.

BKED đã dần chiếm ưu thế và giữ vị trí của phần mềm soạn thảo và xử lý văn bản tiếng Việt thông dụng nhất suốt từ khoảng 1988 đến tận năm 1995, khi Microsoft Office và Windows 3.1 xuất hiện.

Trong khoảng thời gian đó, BKED được phổ biến rộng rãi tại các tỉnh thành. Nhiều trường học đưa BKED vào chương trình giảng dạy tin học. Các toà soạn báo ở Việt Nam cũng dùng phần mềm BKED để biên tập tin tức và in ấn. 

"Mọi người thích dùng BKED lắm. Ở ngoài Bắc này, BKED nổi trội nên mọi người thích. Trên thị trường Việt Nam lúc đó có VNI, Vietstar, DJ, VietRes....nhưng ai đã dùng qua BKED là thích luôn nên họ chuyển sang BKED. Trong Nam thì dùng VNI quen rồi", TS Ngọc nhớ lại.

Từng bị dùng 'chùa', nhưng vẫn thu về bộn tiền

Theo tác giả, BKED trong thập kỷ 80-90 là phần mềm được nhiều cơ quan, đơn vị và cá nhân ở Việt Nam bỏ tiền ra... mua bản quyền nhiều nhất. Mức giá 1,5 triệu đồng ở thời điểm đó được cho là "đắt không tưởng", nhưng vẫn được Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ Lâm nghiệp, Bộ KHCN… mua lại, nhờ chiến tích thần kỳ năm 1989.

Khi đó, phần mềm BKED đã giúp việc soạn thảo văn bản tổng kết hội nghị của Bộ GD&ĐT hoàn thành... ngay sau cuộc họp mà không cần chờ đến 5 ngày như trước. 

Cha đẻ phần mềm soạn văn bản đầu tiên của Việt Nam

Không chỉ bội thu với BKED, TS Ngọc cũng phát hành hơn 120.000 cuốn tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm này 

"Ở góc độ kinh doanh thì có thể nói BKED như là phần mềm được nhiều đơn vị cơ quan và cá nhân mua nghiêm chỉnh để dùng. Đây cũng là phần mềm đầu tiên ở Việt Nam theo mô hình kinh doanh theo hướng dịch vụ, nghĩa là người ta có thể copy dùng 'chùa' thoải mái nhưng ai muốn được phục vụ tận nơi tận chốn thì phải trả tiền", cha đẻ BKED chia sẻ.

Theo đó, "phục vụ" ở đây là tinh chỉnh phần mềm sao cho khi in ấn ra được bản thảo đẹp nhất, sắc nét nhất và "bảo hành", khắc phục sự cố về sau.

Thầy của Bộ trưởng và CEO Bkav

Ở tuổi 61, huyền thoại máy tính Việt Nam vẫn lưu giữ những kỷ niệm để đời với phần mềm được viết ra từ hơn 30 năm trước. 

Tại thời điểm BKED đang được nhiều người quan tâm, cựu Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc Son (lúc đó là Thư ký chủ tịch nước) từng đến nhà của TS Quách Tuấn Ngọc để tìm hiểu cách sử dụng thành thạo phần mềm này. Tuy nhiên, đây chỉ là mẩu chuyện vui. Học trò thực sự của cha đẻ BKED là những sinh viên của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.  

Từ năm 1979 đến 2007, trong vai trò giảng viên, TS Ngọc từng có nhiều học trò xuất sắc, hiện làm chủ nhiều doanh nghiệp CNTT ở Việt Nam. Nổi tiếng nhất trong số này có thể kể đến Nguyễn Tử Quảng, CEO của Bkav. 

Theo người thầy kỳ cựu của Đại học Bách khoa Hà Nội, những sinh viên chung lứa Nguyễn Tử Quảng từng "ăn ngủ" ngay tại Trung tâm CNTT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, khi do chính "thầy Ngọc" làm Giám đốc. "Phòng có độ 10 mét vuông mà phải có đến 6-7 đứa ôm máy và ngủ tại chỗ. Thời đó sinh viên còn nghèo nên tôi tạo điều kiện máy móc cho làm 24/24". Thời điểm này, nam sinh viên Nguyễn Tử Quảng vẫn đang "thai nghén" trình diệt virus Bkav.

Nói về người học trò này, TS Ngọc chỉ nhận xét ngắn gọn rằng: "Quảng vừa giỏi chuyên môn vừa giỏi kinh doanh".

Theo: ZIng
Bạn đang trả lời thảo luận của: ( Thôi )

(Vui lòng đăng nhập trước để có thể gửi thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm hoặc đặt câu hỏi)

Tin ChợMobi | 12-05-2016
Chỉ có lượng mưa khoảng vài inch mỗi năm, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đang tìm ra cách tốt nhất để giải quyết vấn đề.
Tin ChợMobi | 12-05-2016
Hơn 70% người dân Bangladesh phải sống trong những ngôi nhà bằng tôn, nhất là ở khu vực nông thôn. Trong những tháng hè, nhiệt độ ở đây có thể đạt tới...
Tin ChợMobi | 11-05-2016
Sau khi phóng sự người dân dùng chổi quét rau giả sâu ăn bị phản ứng, 3 phóng viên của VTV đã đến xã Vĩnh Thành, H. Vĩnh Lộc, Thanh Hoá xin lỗi người t...
Tin ChợMobi | 11-05-2016
Mới đây một bạn trẻ vì sợ gián đoạn trận rank quan trọng của mình, đã thuê hẳn thợ cắt tóc phục vụ tại chỗ.
Tin ChợMobi | 11-05-2016
Công ty công nghệ Thanh Hoa có sự hậu thuẫn của nhà nước đã chiếm được một phần cổ phần trong hãng chip Anh Imagination Technologies, tăng khả năng dẫn...
Tin ChợMobi | 10-05-2016
Chỉ từ một chiếc xe 5 bánh cũ nát rẻ tiền, sau khi qua tay anh kỹ sư trình độ cấp ba, chiếc xe "phế liệu" đã biến thành xe sang cực kỳ ấn tượng.
Tin ChợMobi | 10-05-2016
Công cụ Group trên Facebook được đánh giá khá mạnh khi nó có thể giúp nhiều người tương tác với nhau dễ dàng hơn, các Group liên quan đến các lợi ích k...
Tin ChợMobi | 10-05-2016
Sau chuyến lặn khảo sát tại một số điểm được cho là có cá chết xếp tầng dưới đáy biển, bước đầu, đoàn công tác của Trung tâm Điều tra tài nguyên – môi...